การถอดองค์ความรู้

                  การถอดความรู้สำนักงานเกษตรพื้นที่กรุงเทพมหานคร 

แผนยุทธศาสตร์
แผนยุทธศาสตร์ หมายถึง ทิศทางหรือแนวทางปฏิบัติตามพันธกิจและภารกิจ (Mission)ให้สัมฤทธิผลตามวิสัยทัศน์ (Vision) และเป้าประสงค์ขององค์การ (Corporate Goal) แผนยุทธศาสตร์ที่ดีนั้น จะต้องถูกกําหนดขึ้นตามวิสัยทัศน์ขององค์การ อันเป็นผลผลิตทางความคิดร่วมกันของสมาชิกในองค์การที่ได้ทํางานร่วมกันหรือจะทํางานร่วมกัน โดยวิสัยทัศน์นี้เป็นความเห็นพ้องต้องกันว่าเป็นจุดหมายปลายทางที่องค์การประสงค์จะไปให้ถึง และวิสัยทัศน์นี้มีการแปลงออกมาเป็นวัตถุประสงค์
(Objective) ที่เป็นรูปธรรม และสามารถวัดได้ ซึ่งยุทธศาสตร์ไม่ใช่งานประจํา แต่เป็นการพัฒนางานประจําหรือสร้างงานใหม่เพื่อที่จะนําองค์กรไปสู่เป้าหมาย
แนวคิด ความสําคัญ และกระบวนการจัดทําแผนยุทธศาสตร์แผนยุทธศาสตร์ของหน่วยงานภาครัฐกิจคือ กระบวนการตัดสินใจอย่างเป็นระบบในการใช้
ทรัพยากรที่มีอยู่จํากัด รวมถึงการกําหนดขั้นตอนการปฏิบัติ เพื่อบรรลุเป้าประสงค์ที่ได้กําหนดไว้ อันเป็นผลประโยชน์ของส่วนรวม หรือประโยชน์สาธารณะ (Public Interest) ทั้งยังเป็นการสนองตอบต่อปัญหาและความต้องการของประชาชนอีกด้วย

กระบวนการจัดทําแผนยุทธศาสตร์
การวางแผนยุทธศาสตร์หรือกลยุทธ์ หมายถึง ทิศทางหรือแนวทางปฏิบัติตามพันธกิจและภารกิจ (Mission) ให้สัมฤทธิผลตามวิสัยทัศน์ (Vision) และเป้าประสงค์ขององค์กร (Corporate Goal)แผนยุทธศาสตร์ที่ดีนั้น จะต้องถูกกําหนดขึ้นตามวิสัยทัศน์ขององค์การ อันเป็นผลผลิตทางความคิด
ร่วมกันของสมาชิกในองค์การที่ได้ทํางานร่วมกันหรือจะทํางานร่วมกัน โดยวิสัยทัศน์นี้เป็นความเห็นพ้องต้องกันว่าเป็นจุดหมายปลายทางที่องค์การประสงค์จะไปให้ถึง และวิสัยทัศน์นี้มีการแปลงออกมาเป็นวัตถุประสงค์ (Objective) ที่เป็นรูปธรรม และสามารถวัดได้ ทั้งนี้องค์การสามารถใช้แผนยุทธศาสตร์เป็นกรอบในการประเมินผลงานประจําปีงบประมาณ ยิ่งไปกว่านั้นองค์การยังสามารถใช้แผนยุทธศาสตร์เป็นกรอบในการจัดทําแผนปฏิบัติการ (Action Plan) เพื่อการจัดทํางบประมาณรายจ่าย
ประจําปีได้อีกด้วยการจัดทําแผนยุทธศาสตร์ เป็นการดําเนินการเพื่อทําให้ยุทธศาสตร์ที่ได้ถูกกําหนดขึ้น มีความเป็นรูปธรรม ปฏิบัติได้จริง อันจะนําไปสู่การบรรลุวิสัยทัศน์ ภารกิจ และเป้าประสงค์ขององค์การ โดย

การจัดทําแผนยุทธศาสตร์นั้น ประกอบด้วย
(1) วิเคราะห์จุดแข็ง จุดอ่อน โอกาส และภัยคุกคามขององค์การ หรือที่มักนิยมเรียกกันว่า
การทํา SWOT Analysis อันประกอบไปด้วยการวิเคราะห์จุดแข็ง (Strengths) การวิเคราะห์จุดอ่อน
(Weakness) การวิเคราะห์โอกาส (Opportunities) และการวิเคราะห์ภัยคุกคาม (Threats) ของ
องค์การ
(2) กําหนดทิศทางขององค์กร ซึ่งก็คือวิสัยทัศน์ (Vision) และพันธกิจ (Mission)
(3) กําหนดประเด็นยุทธศาสตร์ โดยมุ่งเน้นวิเคราะห์ในประเด็นที่จะทําให้บรรลุวิสัยทัศน์
(4) กําหนดเป้าประสงค์ในแต่ละประเด็นยุทธศาสตร์ พร้อมทั้งหน่วยงานที่รับผิดชอบและ
หน่วยงานสนับสนุน
(5) กําหนดตัวชี้และเป้าหมายของแต่ละเป้าประสงค์เพื่อวัดผลงานในแต่ละระดับ
(6) กําหนดกลยุทธ์ หรือแนวทางที่จะทําให้บรรลุเป้าประสงค์
(7) การกําหนดเป้าหมายของแต่ละกิจกรรม พร้อมกับตัวชี้วัดผลงานระดับแผนปฏิบัติการ
(Action Plan’s KPIs)

ความแตกต่างระหว่างการวางแผนยุทธศาสตร์กับการวางแผนทั่วไป
การวางแผนยุทธศาสตร์ เป็นการวางแผนเพื่อนําองค์การไปสู่ภาพลักษณ์ใหม่ ก้าวสู่วิสัยทัศน์ที่ต้องการในอนาคต การวางแผนยุทธศาสตร์จึงเป็นความพยายามขับเคลื่อนองค์การในภาพรวมความสําเร็จในทุกประเด็นยุทธศาสตร์ที่ได้ถูกกําหนดขึ้น เป็นปัจจัยสําคัญที่ทําให้องค์การเดินทางไปถึงวิสัยทัศน์ โดยถูกต้องตรงตามภารกิจ และสัมฤทธิผลตามเป้าประสงค์ขององค์การนั้นส่วนการวางแผนทั่วไปนั้น เป็นการวางแผนเพื่อแก้ปัญหาหรือการป้องกันปัญหา หรือเป็นการวางแผนเพื่อพัฒนาองค์การหรือกระบวนการปฏิบัติขององค์การให้มีประสิทธิภาพ และ/หรือประสิทธิผลสูงขึ้น เพราะฉะนั้นการวางแผนทั่วไปจึงมีจุดมุ่งหมายที่แคบกว่าการวางแผนยุทธศาสตร์
มาก

ขั้นตอนการจัดทําแผนยุทธศาสตร์/กลยุทธ์
(1) ขั้นเตรียมการ มีการเตรียมความพร้อมของข้อมูลเชิงคุณภาพ และเชิงปริมาณ ข้อมูลผู้มี
ส่วนได้เสีย กฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง และคณะทํางาน
(2) วิเคราะห์สภาพแวดล้อมทั้งภายในและภายนอก (Swot Analysis)
(3) กําหนดทิศทางขององค์กร
(4) จัดทําร่างแผนยุทธศาสตร์/กลยุทธ์
(5) ส่งแผนขออนุมัติ
(6) เผยแพร่ประชาสัมพันธ์ ถ่ายทอดและแปลงกลยุทธ์ไปสู่การปฏิบัติ โดยมอบหมายให้
ผู้รับผิดชอบแต่ละกลยุทธ์จัดทําแผนหรือโครงการที่สอดคล้องกับกลยุทธ์ซึ่งอาจจะเป็นแผนระยะสั้น
ระยะปานกลาง หรือระยะยาว และแปลงมาเป็นแผนปฏิบัติการในแต่ละปี

ผู้ถอดองค์ความรู้ :นายวรพจน์ สุวจิตตานนท์  รักษาการผู้อํานวยการกลุ่มยุทธศาสตร์และสารสนเทศ สํานักงานเกษตรพื้นที่กรุงเทพมหานคร